Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, przygotowany przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci. Proponowane rozwi\u0105zania maj\u0105 zast\u0105pi\u0107 funkcjonuj\u0105c\u0105 obecnie instytucj\u0119 ubezw\u0142asnowolnienia nowym systemem wsparcia dla os\u00f3b pe\u0142noletnich, kt\u00f3re z powodu stanu zdrowia lub niepe\u0142nosprawno\u015bci potrzebuj\u0105 pomocy przy podejmowaniu wa\u017cnych decyzji \u017cyciowych i prawnych.<\/p>\n
Zmiany s\u0105 odpowiedzi\u0105 na postanowienia Konwencji ONZ o prawach os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 osoby wymagaj\u0105ce wsparcia powinny otrzymywa\u0107 pomoc w podejmowaniu decyzji, a nie by\u0107 ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo pozbawiane mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego dzia\u0142ania.<\/p>\n
Czym jest ubezw\u0142asnowolnienie?<\/strong><\/p>\n Ubezw\u0142asnowolnienie to instytucja prawa cywilnego, kt\u00f3ra ogranicza lub ca\u0142kowicie pozbawia osob\u0119 zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych. Stosowana jest wobec os\u00f3b, kt\u00f3re z powodu choroby psychicznej, niepe\u0142nosprawno\u015bci intelektualnej, uzale\u017cnienia lub innych zaburze\u0144 psychicznych nie s\u0105 w stanie samodzielnie kierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem.<\/p>\n W polskim prawie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa rodzaje ubezw\u0142asnowolnienia:<\/p>\n Ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite<\/strong><\/p>\n Mo\u017ce zosta\u0107 orzeczone wobec osoby, kt\u00f3ra uko\u0144czy\u0142a 13 lat i nie jest zdolna do kierowania swoim post\u0119powaniem.<\/p>\n Przyk\u0142ady: Osoba ubezw\u0142asnowolniona ca\u0142kowicie nie mo\u017ce samodzielnie zawiera\u0107 um\u00f3w, zarz\u0105dza\u0107 maj\u0105tkiem czy podejmowa\u0107 wi\u0119kszo\u015bci czynno\u015bci prawnych. W jej imieniu dzia\u0142a opiekun prawny ustanowiony przez s\u0105d.<\/p>\n Ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe<\/strong><\/p>\n Mo\u017ce zosta\u0107 orzeczone wobec osoby pe\u0142noletniej, kt\u00f3ra potrzebuje pomocy przy prowadzeniu swoich spraw, ale zachowuje zdolno\u015b\u0107 do podejmowania cz\u0119\u015bci decyzji.<\/p>\n Przyk\u0142ady: W takim przypadku s\u0105d ustanawia kuratora, kt\u00f3ry pomaga w prowadzeniu spraw. Osoba ubezw\u0142asnowolniona cz\u0119\u015bciowo mo\u017ce dokonywa\u0107 niekt\u00f3rych czynno\u015bci samodzielnie, jednak w wa\u017cniejszych sprawach wymagana jest zgoda kuratora.<\/p>\n Kto mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie?<\/strong><\/p>\n Wniosek do s\u0105du mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107:<\/p>\n Post\u0119powanie prowadzi s\u0105d okr\u0119gowy. Przed wydaniem orzeczenia s\u0105d wys\u0142uchuje osob\u0119, kt\u00f3rej dotyczy sprawa, oraz korzysta z opinii bieg\u0142ych lekarzy, najcz\u0119\u015bciej psychiatry i psychologa.<\/p>\n Jakie rozwi\u0105zania maj\u0105 zast\u0105pi\u0107 ubezw\u0142asnowolnienie?<\/strong><\/p>\n Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie czterech nowych instrument\u00f3w wsparcia.<\/p>\n Asystent prawny<\/strong><\/p>\n B\u0119dzie pomaga\u0142 osobie potrzebuj\u0105cej wsparcia zrozumie\u0107 skutki czynno\u015bci prawnych i przygotowa\u0107 si\u0119 do ich dokonania. Nie b\u0119dzie jednak podejmowa\u0142 decyzji za t\u0119 osob\u0119 ani dzia\u0142a\u0142 w jej imieniu.<\/p>\n Kurator wspieraj\u0105cy<\/strong><\/p>\n B\u0119dzie ustanawiany przez s\u0105d i pomaga\u0142 w prowadzeniu okre\u015blonych spraw. Jego zadaniem b\u0119dzie wspieranie osoby potrzebuj\u0105cej pomocy, a nie zast\u0119powanie jej w podejmowaniu decyzji.<\/p>\n Kurator reprezentuj\u0105cy<\/strong><\/p>\n W sytuacjach, gdy dana osoba nie b\u0119dzie mog\u0142a samodzielnie podejmowa\u0107 decyzji, kurator b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 w jej imieniu. Zakres jego uprawnie\u0144 okre\u015bli s\u0105d.<\/p>\n Pe\u0142nomocnik rejestrowany<\/strong><\/p>\n Nowe rozwi\u0105zanie umo\u017cliwi wskazanie u notariusza osoby zaufanej, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie mog\u0142a reprezentowa\u0107 mocodawc\u0119 w przypadku pogorszenia jego stanu zdrowia. Pe\u0142nomocnictwo obejmie sprawy osobiste, maj\u0105tkowe, zdrowotne oraz urz\u0119dowe.<\/p>\n Ograniczenia i kontrola s\u0105du<\/strong><\/p>\n Kurator wspieraj\u0105cy oraz kurator reprezentuj\u0105cy b\u0119d\u0105 ustanawiani zasadniczo na okres do 5 lat. W wyj\u0105tkowych sytuacjach, gdy stan osoby wspieranej nie daje nadziei na popraw\u0119, okres ten b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 wyd\u0142u\u017cony do 10 lat.<\/p>\n Po up\u0142ywie tego czasu konieczna b\u0119dzie ponowna ocena sytuacji przez s\u0105d. Dzi\u0119ki temu wsparcie b\u0119dzie dostosowywane do aktualnych potrzeb danej osoby.<\/p>\n Dodatkowo kurator reprezentuj\u0105cy oraz pe\u0142nomocnik rejestrowany b\u0119d\u0105 musieli uzyskiwa\u0107 zgod\u0119 s\u0105du na dokonywanie najwa\u017cniejszych czynno\u015bci dotycz\u0105cych osoby wspieranej. Ka\u017cde postanowienie s\u0105du b\u0119dzie mog\u0142o zosta\u0107 zaskar\u017cone.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Projekt ustawy oznacza jedn\u0105 z najwi\u0119kszych zmian w polskim prawie cywilnym dotycz\u0105cym ochrony os\u00f3b wymagaj\u0105cych wsparcia. Zamiast odbierania zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych ustawodawca proponuje system oparty na pomocy dostosowanej do indywidualnych potrzeb. Celem reformy jest wi\u0119ksze poszanowanie godno\u015bci, autonomii i prawa do samodzielnego decydowania o w\u0142asnym \u017cyciu przy jednoczesnym zapewnieniu niezb\u0119dnej ochrony prawnej.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, przygotowany przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci. Proponowane rozwi\u0105zania maj\u0105 zast\u0105pi\u0107 funkcjonuj\u0105c\u0105 obecnie instytucj\u0119 ubezw\u0142asnowolnienia nowym systemem wsparcia dla os\u00f3b pe\u0142noletnich, kt\u00f3re z powodu stanu zdrowia lub niepe\u0142nosprawno\u015bci potrzebuj\u0105 pomocy przy podejmowaniu wa\u017cnych decyzji \u017cyciowych i prawnych. Zmiany s\u0105 odpowiedzi\u0105 na postanowienia Konwencji ONZ o prawach os\u00f3b z […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2560","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2560"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2561,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2560\/revisions\/2561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u2022 osoba cierpi\u0105ca na zaawansowan\u0105 chorob\u0119 uniemo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 kierowanie swoim post\u0119powaniem,
\n\u2022 osoba z g\u0142\u0119bok\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105,
\n\u2022 osoba znajduj\u0105ca si\u0119 w ci\u0119\u017ckim stanie psychicznym uniemo\u017cliwiaj\u0105cym \u015bwiadome podejmowanie decyzji.<\/p>\n
\n\u2022 osoba uzale\u017cniona od alkoholu lub narkotyk\u00f3w,
\n\u2022 osoba z zaburzeniami psychicznymi utrudniaj\u0105cymi rozs\u0105dne gospodarowanie maj\u0105tkiem,
\n\u2022 osoba z umiarkowan\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105.<\/p>\n\n
\n\u2022 jej krewni w linii prostej, np. rodzice, dzieci, dziadkowie,
\n\u2022 rodze\u0144stwo,
\n\u2022 przedstawiciel ustawowy,
\n\u2022 prokurator,
\n\u2022 Rzecznik Praw Obywatelskich.<\/li>\n<\/ul>\n