{"id":2564,"date":"2026-06-19T11:58:00","date_gmt":"2026-06-19T09:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/?p=2564"},"modified":"2026-06-19T11:58:00","modified_gmt":"2026-06-19T09:58:00","slug":"zachowek-w-2026-roku-kto-moze-go-otrzymac-i-jak-dochodzic-swoich-praw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/2026\/06\/19\/zachowek-w-2026-roku-kto-moze-go-otrzymac-i-jak-dochodzic-swoich-praw\/","title":{"rendered":"Zachowek w 2026 roku. Kto mo\u017ce go otrzyma\u0107 i jak dochodzi\u0107 swoich praw?"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\">\u015amier\u0107 bliskiej osoby cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z trudnymi emocjami, ale r\u00f3wnie\u017c z konieczno\u015bci\u0105 uregulowania spraw maj\u0105tkowych. Zdarza si\u0119, \u017ce testament przewiduje przekazanie ca\u0142ego maj\u0105tku jednej osobie albo \u017ce spadkodawca jeszcze za \u017cycia rozdysponowa\u0142 sw\u00f3j maj\u0105tek w formie darowizn. W takich sytuacjach cz\u0119\u015b\u0107 najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny mo\u017ce skorzysta\u0107 z instytucji zachowku.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Czym jest zachowek?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Zachowek to przewidziane przez Kodeks cywilny roszczenie pieni\u0119\u017cne maj\u0105ce na celu ochron\u0119 najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny spadkodawcy przed ca\u0142kowitym pomini\u0119ciem przy dziedziczeniu. Nie oznacza on prawa do otrzymania konkretnej nieruchomo\u015bci lub innego sk\u0142adnika maj\u0105tku, lecz mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia odpowiedniej sumy pieni\u0119\u017cnej od os\u00f3b zobowi\u0105zanych do jego zap\u0142aty.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Przepisy dotycz\u0105ce zachowku maj\u0105 zapewni\u0107 minimalny udzia\u0142 w maj\u0105tku osobom, kt\u00f3re w normalnym toku dziedziczenia ustawowego by\u0142yby powo\u0142ane do spadku.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Kto ma prawo do zachowku?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Do zachowku mog\u0105 by\u0107 uprawnieni:<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400;\">\n<li>zst\u0119pni spadkodawcy, czyli przede wszystkim dzieci i wnuki,<\/li>\n<li>ma\u0142\u017conek,<\/li>\n<li>rodzice spadkodawcy, je\u017celi w danej sytuacji byliby powo\u0142ani do dziedziczenia z ustawy.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Prawo do zachowku nie przys\u0142uguje ka\u017cdemu krewnemu. Rodze\u0144stwo, dalsi krewni czy osoby pozostaj\u0105ce w nieformalnym zwi\u0105zku ze zmar\u0142ym co do zasady nie mog\u0105 dochodzi\u0107 zachowku wy\u0142\u0105cznie z tego tytu\u0142u.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nie b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c uprawnione osoby skutecznie wydziedziczone, kt\u00f3re zrzek\u0142y si\u0119 dziedziczenia lub zachowku w odpowiedniej formie, odrzuci\u0142y spadek albo zosta\u0142y prawomocnie uznane za niegodne dziedziczenia.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>W jakiej wysoko\u015bci przys\u0142uguje zachowek?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Co do zasady wysoko\u015b\u0107 zachowku wynosi po\u0142ow\u0119 warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, jaki przypad\u0142by uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Wyj\u0105tek dotyczy ma\u0142oletnich zst\u0119pnych oraz os\u00f3b trwale niezdolnych do pracy. W ich przypadku zachowek wynosi dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u ustawowego.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Przyk\u0142adowo, je\u017celi przy dziedziczeniu ustawowym dziecku przypad\u0142aby po\u0142owa spadku o warto\u015bci 600 000 z\u0142, warto\u015b\u0107 jego udzia\u0142u wynosi\u0142aby 300 000 z\u0142. Doros\u0142emu i zdolnemu do pracy dziecku przys\u0142ugiwa\u0142by zachowek w wysoko\u015bci 150 000 z\u0142.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Czy darowizny maj\u0105 wp\u0142yw na zachowek?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tak. Przy ustalaniu wysoko\u015bci zachowku bierze si\u0119 pod uwag\u0119 nie tylko maj\u0105tek pozostawiony w chwili \u015bmierci, ale r\u00f3wnie\u017c okre\u015blone darowizny dokonane przez spadkodawc\u0119 za \u017cycia.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Szczeg\u00f3lne znaczenie maj\u0105 darowizny przekazane spadkobiercom lub osobom uprawnionym do zachowku. Mog\u0105 one zosta\u0107 doliczone do podstawy oblicze\u0144 nawet wtedy, gdy zosta\u0142y dokonane wiele lat przed \u015bmierci\u0105 spadkodawcy.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Natomiast w przypadku darowizn przekazanych osobom spoza tego kr\u0119gu obowi\u0105zuj\u0105 szczeg\u00f3lne zasady wynikaj\u0105ce z Kodeksu cywilnego, w tym ograniczenia zwi\u0105zane z up\u0142ywem czasu od dokonania darowizny.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Jak dochodzi\u0107 zachowku?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">W praktyce pierwszym krokiem cz\u0119sto jest skierowanie do osoby zobowi\u0105zanej wezwania do dobrowolnej zap\u0142aty nale\u017cnej kwoty. Je\u017celi strony nie dojd\u0105 do porozumienia, uprawniony mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 z pozwem do w\u0142a\u015bciwego s\u0105du cywilnego.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">W toku post\u0119powania s\u0105d bada mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<ul style=\"font-weight: 400;\">\n<li>sk\u0142ad i warto\u015b\u0107 maj\u0105tku spadkowego,<\/li>\n<li>wp\u0142yw dokonanych darowizn,<\/li>\n<li>kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych,<\/li>\n<li>wysoko\u015b\u0107 nale\u017cnego zachowku,<\/li>\n<li>ewentualne podstawy do zmniejszenia lub roz\u0142o\u017cenia \u015bwiadczenia na raty.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Czy zachowek zawsze trzeba zap\u0142aci\u0107 jednorazowo?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nie zawsze. Obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ingerencji s\u0105du w spos\u00f3b wykonania obowi\u0105zku zap\u0142aty zachowku. W uzasadnionych przypadkach s\u0105d mo\u017ce odroczy\u0107 termin p\u0142atno\u015bci, roz\u0142o\u017cy\u0107 nale\u017cno\u015b\u0107 na raty, a nawet obni\u017cy\u0107 jej wysoko\u015b\u0107, je\u017celi przemawiaj\u0105 za tym okoliczno\u015bci konkretnej sprawy i interesy stron.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Rozwi\u0105zania te maj\u0105 zapobiega\u0107 sytuacjom, w kt\u00f3rych natychmiastowa zap\u0142ata pe\u0142nej kwoty prowadzi\u0142aby do ra\u017c\u0105co niesprawiedliwych skutk\u00f3w lub konieczno\u015bci szybkiej sprzeda\u017cy odziedziczonego maj\u0105tku.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>W jakim terminie mo\u017cna dochodzi\u0107 zachowku?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Roszczenie o zachowek nie jest bezterminowe. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem pi\u0119ciu lat.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Spos\u00f3b liczenia tego terminu zale\u017cy od okoliczno\u015bci sprawy. W przypadku roszcze\u0144 zwi\u0105zanych z testamentem termin co do zasady biegnie od dnia jego og\u0142oszenia. W innych przypadkach zastosowanie znajduj\u0105 zasady okre\u015blone w Kodeksie cywilnym dotycz\u0105ce poszczeg\u00f3lnych roszcze\u0144 zwi\u0105zanych z zachowkiem.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Przekroczenie terminu przedawnienia mo\u017ce skutkowa\u0107 oddaleniem pow\u00f3dztwa po podniesieniu odpowiedniego zarzutu przez pozwanego.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Czy mo\u017cna zosta\u0107 pozbawionym prawa do zachowku?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tak, ale wymaga to spe\u0142nienia ustawowych przes\u0142anek. Jednym z takich przypadk\u00f3w jest skuteczne wydziedziczenie dokonane w testamencie z przyczyn przewidzianych w Kodeksie cywilnym. Samo pomini\u0119cie cz\u0142onka rodziny w testamencie nie powoduje utraty prawa do zachowku.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Istotne znaczenie mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bniejsze zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku w odpowiedniej formie lub prawomocne uznanie osoby za niegodn\u0105 dziedziczenia.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ka\u017cda sprawa dotycz\u0105ca zachowku wymaga indywidualnej analizy. Znaczenie maj\u0105 nie tylko tre\u015b\u0107 testamentu, ale tak\u017ce wcze\u015bniejsze darowizny, liczba spadkobierc\u00f3w ustawowych, warto\u015b\u0107 maj\u0105tku oraz okoliczno\u015bci rodzinne.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Osoby, kt\u00f3re zosta\u0142y pomini\u0119te przy dziedziczeniu, nie powinny zak\u0142ada\u0107, \u017ce utraci\u0142y wszelkie prawa do maj\u0105tku po zmar\u0142ym. R\u00f3wnie\u017c spadkobiercy zobowi\u0105zani do zap\u0142aty zachowku powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce przepisy przewiduj\u0105 mechanizmy pozwalaj\u0105ce w okre\u015blonych przypadkach ubiega\u0107 si\u0119 o roz\u0142o\u017cenie \u015bwiadczenia na raty lub jego odpowiednie ukszta\u0142towanie przez s\u0105d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015amier\u0107 bliskiej osoby cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z trudnymi emocjami, ale r\u00f3wnie\u017c z konieczno\u015bci\u0105 uregulowania spraw maj\u0105tkowych. Zdarza si\u0119, \u017ce testament przewiduje przekazanie ca\u0142ego maj\u0105tku jednej osobie albo \u017ce spadkodawca jeszcze za \u017cycia rozdysponowa\u0142 sw\u00f3j maj\u0105tek w formie darowizn. W takich sytuacjach cz\u0119\u015b\u0107 najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny mo\u017ce skorzysta\u0107 z instytucji zachowku. Czym jest zachowek? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2392,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2565,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2564\/revisions\/2565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokatura-bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}